Lamartine

Alphonse de Lamartine

Deze beroemd geworden dichter en schrijver van romans en toneelstukken wordt gezien als de vader van de Franse Romantiek. Ook als staatsman heeft hij een belangrijke rol gespeeld en zich onder andere ingezet voor de afschaffing van de slavernij.

De heuvels van het zuidelijk deel van de Bourgogne met het bijzondere landschap, hebben Lamartine vaak geïnspireerd in zijn werk. Ook de verschillende liefdesrelaties met vrouwen zijn een inspiratiebron voor zijn poëzie.

Mâcon 1790 - 1869 Parijs​

Alphonse de Lamartine wordt geboren op 21 oktober 1790 in Mâcon geboren, in een katholieke, royalistische en adellijke familie. Hij brengt zijn jeugd door in Milly, een dorp aan de Saône in het zuiden van de Bourgogne.
Milly krijgt aan het begin van de 20e eeuw, als eerbetoon aan de schrijver, de naam Lamartine bij zijn naam gevoegd en heet vanaf deze tijd Milly-Lamartine.

Alphonse de Lamartine woont, eerst met zijn ouders, later koopt hij het huis zelf, in het huis dat al vier generaties in de familie is. Zijn betovergrootvader bouwt dit huis aan het begin van de 18e eeuw om dichtbij zijn wijngaarden te wonen.
Alphonse heeft er een zorgeloze jeugd en speelt veel met de kinderen van de wijnboeren. Uit deze tijd houdt hij zijn liefde voor de natuur over. Zijn middelbare schooltijd brengt hij door op het internaat van de Jezuïeten, Pères de la Foi, in Belley. Dit is een moeilijke tijd voor hem.

Vervolgens studeert hij aan de universiteit van Lyon. Terug in de Mâconnais leidt hij een vrij en vrolijk leven.
Lamartine reist graag en bezoekt in zijn leven een aantal keren Italië en Zwitserland. In Italië, waar hij twee jaar verblijft, ontmoet hij Antoniella, een meisje uit Napels en Alphonse raakt diep onder de indruk van haar. In zijn latere werk Confidences komt Antoniella voor onder de naam Graziella. 

De Lamartine weigert om in het leger van Napoleon te dienen. Hij beschoust Napoleon als iemand die niet rechtmatig aan de macht is gekomen. Wanneer in Frankrijk na de nederlaag van Napoleon het huis Bourbon op de Franse troon komt met Lodewijk XVIII als koning, sluit Lamartine zich aan bij de Garde du Corps vergezelt de koning tijdens de Honderd Dagen.

De Lamartine

Château de Cormatin

Rond 1812 is Alphonse de Lamartine vaak te gast op het château van Cormatin. Hij wordt hier uitgenodigd door Anne Joséphine (Nina) Dezoteux de Cormatin, dochter van de ‘seigneur van Cormatin’.

Nina is dan al getrouwd met Guillaume de Pierreclos, heer en eigenaar van het chateau van Pierreclos. Guillaume is een goede vriend van Alphons. Toch krijgen Nina en Alphonse een verhouding. Uit deze relatie wordt Jean-Baptiste-Léon Michon de Pierreclos geboren. Alphonse heeft veel contact met deze zoon. Helaas sterft Léon al op 26-jarige leeftijd aan tuberculose.

Lamartine beschrijft zijn herinneringen aan zijn verblijven op chateau de Cormatin:
J’y ai connu des heures de jeunesse qui ont rendu cette belle demeure à la fois chère et triste à mon souvenir.”
Ik heb daar uren jeugd beleefd die deze prachtige residentie zowel dierbaar als verdrietig maakten in mijn herinnering.

Deze tekst kom je ook tegen op de herdenkingsplaat aan de muur van het château:

Lamartine


Julie Charles

Wanneer Alphonse In oktober 1816  voor een gezondheidskuur in Aix-les-Bains  is, ontmoet hij een jonge, getrouwde vrouw, Julie Charles, de vrouw van een beroemd fysicus. Hij beleeft een kortstondige liefde met haar. Tot zijn groot verdriet sterft zij ruim een jaar later. Onder de naam Elvire heeft zij een belangrijke plaats in zijn eerste dichtbundel Méditations poétiques. Deze poëziebundel komt in maart 1820 uit en is direct een groot succes. Het maakt de Lamartine een bekend dichter.

De Lamartine

L' Isolement, gedicht uit Méditations poétiques

Het bekendste en meest karakteristieke gedicht uit de bundel Méditatons poétique is het gedicht L’Isolement. Het is een klaagzang vol verdriet over het verlies van Julie.

Souvent sur la montagne, à l’ombre du vieux chêne,
Au coucher du soleil, tristement je m’assieds ;
Je promène au hasard mes regards sur la plaine,
Dont le tableau changeant se déroule à mes pieds.


Mais à ces doux tableaux mon âme indifférente

N’éprouve devant eux ni charme ni transports ;
Je contemple la terre ainsi qu’une ombre errante
Le soleil des vivants n’échauffe plus les morts.


om het hele gedicht te lezen, klik hier


Citaten van Alphonse de Lamartine

Le jour du bonheur n’a pas de lendemain.
Een dag van geluk kent geen morgen.

La vie est brève, un peu d’amour, un peu de rève, et puis bonjour.
Het leven is kort. Een beetje liefde, een beetje droom, en dan: vaarwel.

L’homme est un dieu tombé qui se souvient des cieux.
De mens is een gevallen god die zich de hemel herinnert.

L’univers est le temple, et la terre est l’autel.
Het universum is de tempel en de aarde is het altaar.

Eén van de bekendste gedichten van Alphonse de Lamartine: Le Lac

Ook het gedicht Le Lac staat in de bundel Méditations poétiques.
Le Lac is een van de meest bekend geworden gedichten van Alphons de Lamartine. Het is gebaseerd op zijn verhouding met Julie en haar overlijden. Het verdriet en de rouw worden hier prachtig verwoord. In Le Lac vraagt Lamartine ‘de tijd om zijn passie voor eeuwig te bewaren’. 


Marianne-Elisa Birch

In juni 1820 trouwt Lamartine met de Engelse Marianne-Elisa Birch. Zijn vader schenkt hem het landgoed met chateau van Saint-Point als huwelijkscadeau en het chateau wordt geheel gerestaureerd. Op dit château schrijft Lamartine een deel van zijn oevre en ontvangt hij gasten als Franz List, Fréderique Chopin en Viktor Hugo. 
Het kasteel is nog steeds te bezoeken, je vindt hier onder andere de woon- en werkkamer waar de dichter zijn poëzie en proza schreef. Dit château is nu geclassificeerd als ‘Maison des Illustres’. Van 1852 tot 1855 voltooit Lamartine de restauratie van het chateau met een donjon, een galerij en kantelen. Het chateau wordt omgeven door een grote Engelse tuin.

Politieke carrière voor de Lamartine

In deze tijd begint de Lamartine ook aan zijn politieke carrière met een aanstelling op de Franse ambassade in Italië.

Ter gelegenheid van de kroning van Karel X in 1824 schrijft Lamartine een gedicht en de koning beloont hem met een benoeming in het Ordre national de la Légion d’honneur. Het ‘Legioen van Eer’ is de hoogste en belangrijkste Franse nationale onderscheiding. 

Het château van Monceau, in het plaatsje Prissé, wordt het hoofdkwartier van de politieke acties van Lamartine. In de wijngaarden bouwt hij een paviljoen tussen de wijngaarden, dat nu bekendstaat als Pavillon de la Solitude. Hier schrijft hij een deel van zijn boek L’Histoire des Girondins.

Harmonies poétiques et religieuses

In 1830 publiceert de LAmartine zijn bundel Harmonies poétiques et religieuses.

De Lamartine

Le décret abolit définitivement l’esclavage

In 1832 wordt de Lamartine deel van het Franse parlement. Hij speelt een belangrijke rol tijdens de Februari Revolutie van 1848 en roept de Tweede Republiek uit en wordt de president van de voorlopige regering. In deze regering krijgt hij de post ‘minister van buitenlandse zaken’, hij heeft deze functie bijna drie maanden vervuld.
Zijn idealisme kent twee pijlers: democratie en pacifisme

Van 1833 tot 1851 is de Lamartine lid van het ‘La Chambre’ en vertegenwoordigt hij de stroming van het liberale en sociale christendom.

Op het château van Cormatin schrijft hij zijn politieke programma.
Met zijn regering ondertekent hij op 25 april 1848 Le décret abolit définitivement l’esclavage en France waarmee meer dan 250.000 slaven uit de Franse koloniën worden vrijgelaten. 

Lang duurt zijn politieke carrière niet. Lamartine verliest in 1848 de presidentsverkiezingen tegen Louis-Napoléon Bonaparte. De staatsgreep van Napoleon III is voor de Lamartine het eind van zijn politieke carrière.

Laatste toespraak de Lamartine op het chateau van Cormatin

Net voor het ontstaan van het Tweede Keizerrijk houdt Alphonse de Lamartine zijn laatste politieke toespraak.
Hij doet dit op de trappen van het château van Cormatin.

De Lamartine


Château de Saint Point

Alphonse brengt zijn laatste levensjaren door op het château van Saint Point
In 1860 leeft Lamartine in schulden en moet het domein met château van Saint-Point gedwongen verkocht. Voor Lamartine een bijna niet te dragen verlies. Het gedicht La Vigne et la Maison gaat over deze gedwongen verkoop en de pijn die hem dit doet.

De Lamartine houdt zichzelf in leven door het schrijven van gedichten, maar de inspiratie is weg. Ook schrijft hij over historische en politieke onderwerpen, onder andere over de geschiedenis van Rusland en Turkijke.

Vanaf 1856 (en tot aan zijn dood) verschijnen maandelijkse afleveringen ook zijn Cours familier de littérature, waarin ook het gedicht La Vigne et la Maison wordt gepubliceerd.

In deze periode noemt hij het schrijven van poëzie ‘literaire dwangarbeid’.

De Lamartine

Zijn vrouw sterft in 1863, Alphonse de Lamartine overlijdt op 28 februari 1869.
De Lamartine ligt begraven aan het einde van het park van zijn geliefde château Saint-Point.

Over het leven van Alphonse de Lamartine

De historicus Henri Guillemin vertelt over de mens Alphonse de Lamartine, over belangrijke en ingrijpende gebeurtenissen in zijn leven; een opname uit 1959:

In deze opname, eveneens uit 1959, vertelt Henri Guillemin over de Lamartine als politiek figuur:


In de voetsporen van Alphonse de Lamartine

Ter ere van zijn 150e verjaardag is de Route Lamartine ontstaan. Je loopt ‘in de voetsporen’ van deze dichter en staatsman en doet de volgende plaatsen aan: Mâcon, zijn geboortestad, via Prissé, Berzé-le-Châtel, Milly, Saint-Point, Pierreclos naar Bussières.
https://nl.france.fr/nl/bourgogne/lijst/een-poetische-wandeling-in-de-voetsporen-van-lamartine-in-de-bourgogne

 

Musée des Ursulines

Over het leven en werken van Alphonse de Lamartine:

Musée des Ursulines
5 Rue de la Préfecture
71000 Mâcon

website musée des Ursulines

bronnen

huis in bourgogne

Huis huren?

Geïnteresseerd in een vakantiehuis in deze omgeving?